Batak taktikleri: Koz ne zaman çekilir, el nasıl oynanır, savunmada ne yapılır?

Batak taktikleri ihaleyi kazandığın anda başlar: kozu ne zaman çekeceğin, hangi rengi önce oynayacağın ve fazla eli nasıl başkasına bırakacağın, söylediğin sayıyı tutturup tutturamayacağını belirler. Bu rehber, ihaleden sonraki 13 eli hem ihaleci hem savunma gözüyle anlatıyor.

Kısaca

• Batakta kart seçimin dört zorunlulukla sınırlı: renge uy, geçebiliyorsan yükselt, rengin yoksa koz çak, çakılmış kozun üstüne çıkabiliyorsan çık.
• Uzun ve güçlü kozun varsa önce rakiplerin kozlarını topla; yan renklerdeki asların ve papazların ancak o zaman güvende olur.
• Yükseltme zorunluluğu sayesinde orta boy bir kartla çıkarak rakibin asını ya da papazını erken düşürebilirsin.
• İhaleci söylediğinden 3 ya da daha fazla el alırsa da batar; son ellerde amaç her zaman el almak değildir.

Batakta hangi kartı oynamak zorundasın?

Taktik, serbest olduğun yerde başlar; o yüzden önce serbest olmadığın yeri bilmek gerekir. GAMEAREA'nın Batak masasında ele ilk çıkan oyuncu istediği kartı atar. İhaleyi alan ilk eli başlatır ve isterse ilk karttan itibaren koz oynayabilir. Sıradaki oyuncular için kurallar şöyle işler:

1. Renge uy: Çıkılan renkten kartın varsa o renkten oynarsın.
2. Yükselt: Eli o an çıkılan renkten bir kart götürüyorsa ve elinde ondan büyüğü varsa, büyüğünü oynamak zorundasın. Küçük kart atıp elden kaçamazsın.
3. Koz çak: Çıkılan renkten kartın yoksa ve kozun varsa koz oynarsın.
4. Üstüne çık: Ele daha önce koz çakılmışsa ve senin daha büyük kozun varsa, onu oynarsın.

Bunların hiçbiri sana uymuyorsa, yani ne o renkten ne kozdan kartın varsa, istediğin kartı atarsın. Bir ayrıntı önemli: ele koz çakıldıktan sonra renge uyan oyuncular artık yükseltmek zorunda değildir, çünkü o renkten hiçbir kart eli alamaz. Bu, büyük kartını boşa harcamaman için bir fırsattır.

Koz ne zaman çekilir?

Koz çekmek, elindeki kozlarla çıkıp rakiplerin kozlarını masaya dökmektir. Destede her renkten 13 kart var; kozdan 6 kart sendeyse dışarıda 7 koz kalır ve bunlar üç rakibe dağılmıştır. Koz ası, papazı ve kızı sendeyse üç turda bunların çoğunu, dağılım elverişliyse hepsini toplarsın. Neden önemli? Çünkü yan renkteki asın, o rengi elinde tutmayan bir rakip tarafından en küçük kozla bile alınabilir. Rakiplerde koz kalmadığında yan renklerdeki büyük kartların ve uzun renginin küçük kartları birer ele dönüşür.

Koz çekmeyi ertelemen gereken durumlar da var:

• Kozun kısa ya da zayıfsa: Dört kozla çıkıp üç tur koz oynarsan elinde tek koz kalır ve kontrolü kaybedersin. Böyle elde önce yan renklerdeki kesin ellerini al.
• Büyük kozlar sende değilse: Koz ası rakipteyse, küçük kozla çıkmak ası düşürür ama eli de verir. Bunu, rakibin o elden sonra ne oynayacağını kaldırabilecek durumdaysan yap.
• Bir yan renkte hiç kartın yoksa: Rakipler o renkten çıktığında küçük kozlarınla çakarak el alırsın. Kozlarını erkenden harcarsan bu elleri kaybedersin.

Yükseltme zorunluluğu nasıl avantaja çevrilir?

Yükseltme kuralı çoğu oyuncunun gözünde bir kısıtlama, ama aynı zamanda rakibin elini açan bir araçtır. Elinde bir renkten kız, vale ve onlu olduğunu, as ile papazın dışarıda olduğunu düşün. Kızla çıkarsan, sıra kendisine geldiğinde masadaki en büyük kartı geçebilen herkes geçmek zorundadır: papazı tutan oyuncu, önünde as oynanmadıysa papazını; ası tutan da asını koyar. En iyi durumda tek kartınla iki büyük kart masaya düşer ve valen ile onlun o rengin en büyükleri olur; en kötü durumda as çıkar ve geriye yalnızca papaz kalır.

Aynı kural sana karşı da çalışır. Elinde as ile küçük bir kart varsa, önündeki oyuncu papaz attığında ası saklayamazsın. Bu yüzden bir renkte "ası sona saklarım" planı Batakta işlemez; planını, büyük kartlarının erken çıkacağını varsayarak kur.

Son sırada oynamak ise en rahat konumdur. Eli alabilecek en küçük kartı seçebilir, alamayacaksan en değersiz kartını atabilirsin. Bu yüzden hangi rakibin senden sonra oynayacağını düşünerek çıkış yapmak işe yarar: güçlü rakip senden hemen sonra oynuyorsa, onu erken karar vermeye zorlarsın.

İhaleyi alan el sayısını nasıl ayarlar?

GAMEAREA'da ihaleci, söylediği sayı ile iki fazlası arasında el alırsa aldığı el kadar puan yazar. Daha az alırsa da, 3 ya da daha fazla el aşarsa da ihale kadar puan kaybeder. 7 söylediysen hedefin 7, 8 ya da 9 eldir; 10. el seni batırır. Ayrıntısını Batak'ta ihale stratejisi yazımızda anlattık.

Bunun el oynamaya iki etkisi var. Birincisi, önce sayını garantiye al: kesin ellerini ve kozlarını, rakipler renk boşaltıp çakmaya başlamadan topla. İkincisi, sayına ulaştıktan sonra frene bas. İki el payın var; ondan sonraki her el risk. Son ellerde büyük kartlarını, başkasının zaten kozla aldığı ellere at ya da küçük kartla çıkıp eli rakibe bırak. Yükseltme zorunluluğu burada sana karşı çalışır; elinde yalnızca büyük kartlar kaldıysa eli almaktan kaçamazsın. O yüzden küçük kartlarını oyunun sonuna sakla.

Savunmada ne oynanır?

İhaleyi almayan üç oyuncu aldıkları el kadar puan yazar; hiç el alamayan ise ihale kadar puan kaybeder. Savunmanın öncelik sırası buradan çıkar:

• Önce kendi elini al. Asın varsa ve o renk henüz dönmediyse erken oyna; rakipler o rengi boşalttıktan sonra asın koza gider.
• İhalecinin kısa rengini bul. İhaleci bir renge kozla girdiyse o renkten kartı yok demektir. O rengi tekrar oynamak onu koz harcamaya zorlar ve koz kontrolünü zayıflatır.
• Sayıyı izle. İhaleci hedefinin altındaysa onu orada tutmaya çalış; hedefini iki el aştıysa ona bir el daha yedirmek de onu batırır. Bunu planlamak zordur ama son iki elde fırsat çıkar.

Hangi kozların çıktığını ve kimin hangi rengi boşalttığını takip etmek için Batak'ta kart sayma rehberindeki yöntemleri kullanabilirsin.

Sık sorulan sorular

Batakta ilk elde koz oynanır mı?

GAMEAREA'nın Batak masasında evet. Ele ilk çıkan oyuncu elindeki herhangi bir kartı atabilir; ihaleyi alan oyuncu ilk eli başlatır ve isterse ilk karttan koz çekmeye başlar. Bazı ev kurallarında koz, önce bir ele çakılmadan çıkılamaz; arkadaş masasında oynuyorsan kuralı baştan konuşun.

Elimde çıkılan renk varken koz atabilir miyim?

Hayır. Çıkılan renkten kartın varsa o renkten oynamak zorundasın. Koz, yalnızca o renkten hiç kartın kalmadığında çakılır; üstelik o durumda kozun varsa koz oynamak zorunlu hâle gelir, başka renk atamazsın.

Koz çekmek her zaman doğru mu?

Hayır. Uzun ve büyük kozların varsa koz çekmek yan renklerdeki ellerini korur. Kozun kısaysa, büyük kozlar rakipteyse ya da bir yan rengin boşsa ve o renge çakmayı planlıyorsan, kozlarını saklamak genellikle daha fazla el getirir.

İhaleci neden bazen el almaktan kaçınır?

Çünkü söylediğinden 3 ya da daha fazla el almak da batmak sayılır. 6 söyleyip 9 el alan oyuncu 6 puan kaybeder. Sayısını iki el aşmış bir ihaleci, kalan ellerde küçük kartla çıkarak eli rakiplere bırakmaya çalışır.

Kaynaklar

1. GAMEAREA — Batak Oyna Resmi kaynak
2. GAMEAREA — Batak Nasıl Oynanır: İhale, Koz ve Puanlama Resmi kaynak
3. Pagat.com — Card games in Turkey