Domino stratejisi: Taş sayma, çift taşlar ve kilitlenen el

Dominoda elindeki taşları görmek kolaydır; asıl avantaj, görmediğin taşların ne olduğunu çıkarabilmektir. Çift-altı takımının sabit sayıları sayesinde masadaki her hamle, rakiplerin elindeki taşlar ve kilitlenen bir turun sonucu hakkında hesaplanabilir bilgi verir.

Kısaca

• Takımda 28 taş var: 7 çift ve 21 karma taş. Her sayı 7 taşta, toplam 8 uçta görünür.
• Bütün takımdaki noktaların (pip) toplamı 168'dir; kilitli bir turda rakibinin elini bu sayıdan geriye doğru hesaplayabilirsin.
• Çift taş yalnızca tek bir sayıya bağlanır; o sayı tükenmeden elden çıkarmak, takılıp kalmamanın en güvenli yoludur.
• GAMEAREA'da kilitlenen turu elinde en az pip kalan oyuncu kazanır; en düşük toplam eşitse tur berabere biter.

Çift-altı takımında hangi sayılar var?

Taşların iki yarısında 0'dan 6'ya kadar yedi farklı değer bulunur. Birbirinden farklı iki değeri eşleştirmenin 21 yolu vardır (7 × 6 / 2), bunlara aynı değeri taşıyan 7 çift eklenince 28 taşlık takım çıkar. Her taş takımda yalnızca bir kez bulunur.

Herhangi bir sayı, örneğin 3, altı karma taşta (3-0, 3-1, 3-2, 3-4, 3-5, 3-6) ve bir çiftte (3-3) yer alır: toplam 7 taş. Çift taş aynı değeri iki kez taşıdığı için, 3 değeri takımda 8 yarımda görünür. Bu basit gerçek bütün hesabın temelidir: her değer 8 kez yazıldığına göre toplam nokta sayısı 8 × (0+1+2+3+4+5+6) = 8 × 21 = 168'dir. Taş başına ortalama 6 pip düşer.

Taş sayma pratikte nasıl yapılır?

Her değerin 7 taşı olduğunu bildiğine göre, masadaki zincire ve kendi eline bakarak her sayıdan kaç taşın hâlâ görünmediğini çıkarabilirsin. Bütün takımı ezberlemen gerekmiyor; masadaki iki açık ucun sayılarını takip etmek çoğu kararda yeterli. Bir uç 4'ü gösteriyorsa ve 4 içeren yedi taştan beşi masada, biri de sendeyse, dışarıda tek bir 4'lü taş kalmıştır.

Oyuncu sayısı, görmediğin taşların nerede olabileceğini belirler. GAMEAREA Domino masasında dağıtım şöyle:

Oyuncu	Kişi başı taş	Ellerde toplam	Çekme yığını	Başta görmediğin taş
2	7	14	14	21 (7'si rakipte, 14'ü yığında)
3	6	18	10	22 (12'si rakiplerde, 10'u yığında)
4	5	20	8	23 (15'i rakiplerde, 8'i yığında)
Dağıtım: GAMEAREA Domino kuralları. Görmediğin taş sayısı, 28'den kendi elin çıkarılarak hesaplanmıştır.

Tablodan çıkan sonuç şu: iki kişilik oyunun başında görmediğin bir taşın rakipte olma ihtimali üçte birdir, yığında olma ihtimali üçte iki. Dört kişilik masada ise görmediğin taşların yaklaşık üçte ikisi rakiplerin elindedir; tahmin daha zor, ama her hamle bilgiyi biraz daha daraltır.

En değerli bilgi, bir rakibin yığından çekmesidir. GAMEAREA'da oynanabilir taşı olan oyuncu çekemez; sunucu buna izin vermez. Dolayısıyla bir rakip yığına uzandıysa, o anda elinde iki açık uçtaki sayılardan hiçbiri yoktu. Yığın bittikten sonra pas geçen oyuncu için de aynısı geçerli. Bu notları tuttuğunda hangi ucu kime bırakacağını tahmine değil kanıta dayanarak seçersin.

Çift taşları ne zaman oynamalısın?

Karma bir taş, örneğin 5-2, iki farklı sayıya bağlanabilir: uçlardan biri 5 ya da 2 gösterdiğinde oynanır. 5-5 ise yalnızca 5 gösteren uca gidebilir. Üstelik 5 değerinin 7 taşından biri olduğu için, öbür altı 5'li taş masaya indikçe çiftin oynanma şansı azalır. Bu yüzden çift taşlar elde en kolay takılı kalan taşlardır.

Ağırlık meselesi de var. Yedi çiftin toplamı 0+2+4+6+8+10+12 = 42 pip, yani takımın tam dörtte biri. 6-6 tek başına 12 pip ile takımın en ağır taşıdır. Kilitlenen bir turda elinde kalan bir çift, sonucu tek başına değiştirebilir.

Pratik bir sıralama şöyle kurulabilir:

• O sayı azaldıysa hemen oyna. Bir değerin yedi taşından beşi görünmüşse ve çifti sendeyse, uç o sayıyı gösterdiği ilk anda çifti bırak.
• O sayıyı sen kontrol ediyorsan acele etme. Aynı değerden iki üç karma taşın daha varsa, çift uç değerini değiştirmediği için onu o ucu açık tutmak istediğin bir anda oynayabilirsin.
• Ağır çiftleri erken düşün. Yığın azalırken elde 6-6 ya da 5-5 tutmak, olası bir kilitte en pahalı risktir.

Turun başında seçim şansın yoktur: dağıtılan çiftler arasında en yüksek olanı elinde tutan oyuncu, tura o çiftle başlar.

El kilitlenince ne olur?

Çekme yığını bitmişse ve masadaki herkes art arda pas geçmek zorunda kalırsa tur kilitlenir. GAMEAREA kurallarında bu durumda ellerde kalan taşların pip toplamı karşılaştırılır; en düşük toplama sahip oyuncu turu kazanır. En düşük toplam iki oyuncuda eşitse tur berabere biter. Ev oyunlarında kilitli ele puan yazan farklı varyantlar da var, ama GAMEAREA masasında turu yalnızca bu karşılaştırma belirler.

168 sayısı burada işe yarar. İki kişilik oyunda yığın bittikten sonra rakibinin elindeki toplamı tam olarak bilebilirsin: 168'den masadaki taşların toplamını ve kendi elinin toplamını çıkar, kalan rakibindir. Örnek: masada 18 taş var ve noktaları toplam 104. Senin 4 taşın 22 pip. Takımda 28 taş olduğuna göre rakipte 6 taş kalmıştır ve toplamı 168 − 104 − 22 = 42'dir. Bu durumda masayı kilitleyebilecek bir hamlen varsa, 22'ye karşı 42 ile turu kazanırsın.

Üç ya da dört kişilik masada aynı hesap sana rakiplerin toplam yükünü verir, kimin ne kadar tuttuğunu değil. Yine de el sayıları ve kimin hangi sayıda çektiği bilindiğinde tahmin oldukça daralır. Kural ayrıntılarını adım adım görmek istersen çekmeli domino kuralları rehberine bakabilirsin.

Sık sorulan sorular

Domino takımında kaç taş ve kaç çift vardır?

Çift-altı takımında 28 taş vardır: 0-0'dan 6-6'ya 7 çift ve 21 karma taş.

Bütün domino taşlarındaki noktaların toplamı kaçtır?

168. Her değer takımda 8 kez yazılır; 8 × (0+1+…+6) = 168.

Kilitli turda kim kazanır?

GAMEAREA'da elinde en az pip kalan oyuncu kazanır. En düşük toplam eşitse tur berabere biter.

Oynayabileceğim taş varken yığından çekebilir miyim?

Hayır. Yığından yalnızca oynanabilir taşın yoksa çekebilirsin; pas ise yığın bittikten sonra mümkündür.

Tura kim başlar?

Dağıtılan çiftler arasında en yüksek çifti elinde tutan oyuncu, tura o çiftle başlar.

Kaynaklar

1. GAMEAREA — Domino Oyna Resmi kaynak
2. GAMEAREA — Çekmeli Domino Nasıl Oynanır: Online Kurallar ve Başlangıç Rehberi Resmi kaynak
3. Pagat.com — Draw Dominoes: rules and variations